მნიშვნელოვანი დამოკიდებულების გაჩენა რუსულ ენერგო ბაზარზე დაუშვებელია

ვახტანგ ჭარაია,

ეკონომიკის დოქტორი

ბოლო 25 წლის განმავლობაში რუსეთმა ნათლად დაგვანახა, რომ მასთან ნებისმიერი სახის ეკონომიკური აქტიურობა პირდაპირაა დამოკიდებული მის პოლიტიკურ ნებაზე. შესაბამისად, რუსეთთან გრძელვადიანი და მჭიდრო თანამშრომლობა წარმოუდგენელია. მითუმეტეს დაუშვებელია  დივერსიფიცირებული ეკონომიკის ნებისმიერი ფორმით რუსეთის ორბიტაზე დაბრუნება და მასზე ხელახალი დამოკიდებულების გაჩენა, როგორსაც ადგილი ჰქონდა  წინა საუკუნის 90-იან წლებში.

თუმცა საინტერესოა, რომ რუსეთთან ეკონომიკური ურთიერთობების აღდგენა, მიუხედავად ზემოთ თქმულისა მთლიანობაში მაინც ქართული საზოგადოების, არცთუ მცირერიცხოვანი ნაწილის დაინტერესებას წარმოადგენს.

როგორც ეკონომისტი, მე ვისურვებდი, რომ ეკონომიკური საკითხის შეფასების დროს ჩვენი უმთავრესი საზრუნავი სწორედ ეკონომიკური სარგებლიანობა ყოფილიყო და არა პოლიტიკური, თუმცა დღევანდელ რუსეთთან მიმართებაში ეს შეუძლებელია. ამიტომაც, რუსეთიდან ბუნებრივი აირის მოწოდების საკითხის შეფასებისას, შეუძლებელია, მას მხოლოდ ბიზნესის თვალით შევხედოთ. მითუმეტეს, როდესაც საკითხი რუსულ ენერგო გიგანტს და რუსულ პოლიტიკურ იარაღს – გაზპრომს ეხება, რომელსაც ევროკავშირის წამყვანი ქვეყნებიც კი ცდილობენ თავი აარიდონ და ამის გამო ურთიერთობებს იდეოლოგიურად ისეთ განსხვავებულ ქვეყანასთანაც კი იჭერენ, როგორიც მაგალითად, ირანია.

გაურკვეველია ის ფაქტი, თუ რატომ მიესალმება საქართველოს მოსახლეობა რუსეთთან სავაჭრო ურთიერთობებს – რუსეთში ქართული პროდუქციის ექსპორტს, პროტესტს არ გამოხატავს რუსეთიდან ელექტროენერგიის მიღებაზე, (ასევე, რუსული პროპაგანდის ნაწილად ცნობილ „რაოესს“-ისგან) და რატომ არის პრობლემა ბუნებრივი აირის მოწოდების დივერსიფიცირებაზე წასვლა. ისიც გავიხსენოთ, რომ იმ პოლიტიკოსების უდიდესი ნაწილი, ვინც დღეს ღიად აცხადებს გაზპრომისგან მოსალოდნელ საშიშროებაზე, თავად იყვნენ მზად არათუ ენერგოდივერსიფიცირებაზე, არამედ მთლიანად ქართული მაგისტრალური გაზსადენის მიყიდვაზე რუსეთის ფედერაციისთვის.

და მაინც, მიუხედავად რეალური დაძაბულობისა ქართულ-რუსულ ეკონომიკურ (და არამხოლოდ ეკონომიკურ) ურთიერთობებში, დიალოგი და მოლაპარაკება ყველა მხარესთან არის მიზანშეწონილი, მითუმეტეს ისეთი მცირე და მოკრძალებული შესაძლებლობების მქონე ქყვენისთვის, როგორიც საქართველოა. დივერსიფიცირება, ხელსაყრელი საფასო პოლიტიკის შემთხვევაში მისასალმებელია, თუმცა მნიშვნელოვანი დამოკიდებულების გაჩენა რუსულ ბუნებრივ აირზე – დაუშვებელი.

Comments

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *